Hepimizin bildiği üzere, çocukların kendilerini ve duygularını ifade etmek için kullandıkları dil ‘oyun’ dur. Çocuklar, dünyaya geldikleri andan itibaren, yaşlarının gelişim özellikleri doğrultusunda oyunlar oynarlar. Bu oyunlar zaman zaman bireysel oyun, zaman zaman grup oyunu şeklinde olur ve kimi zaman oyunun içeriğine göre, oyun sonunda bir kazanan ve bir kaybeden olur.

Çocuklarda Egosantrik (Benmerkezci) Dönem Nedir?

Kazandığı zaman oldukça mutlu olan çocuklar, 2-6 yaş aralığının çocuklarda “egosantrik” döneme denk gelmesi sebebi ile kaybettiklerinde aynı sempatik tutumu sergileyemeyebilirler. Peki nedir bu egosantrik dönem?

Egosantrik dönem, çocukların artık bağımsız olmaya başladıkları, dil ve düşünce kullanımında benmerkezci bir tutum sergiledikleri, “ben” duygusu ve ifadesini yoğun olarak kullandıkları bir dönemdir. Örneğin; “ben yaparım”, “ben yerim”, “ben bilirim” ifadeleri gibi.

Ailelerin Oyun Sırasındaki Tutumu Nasıl Olmalı?

Bu noktada, çocuğunun üzülmemesi için yahut o an çıkan krizi yönetebilmek için aileler, kendi alanlarında çocuklarına karşı daima kaybetmeyi tercih edebiliyorlar; fakat hayata karışan, okula başlayan ya da herhangi bir ortamda akranlarıyla bir araya gelen çocuk, herhangi bir yarışı ya da oyunu kaybedebiliyor.

Ancak bunu daha önce hiç deneyimlemeyen çocuk, bu kayıp karşısında ciddi manada duygularını yönetmekte zorlanıyor. Rakibine zarar verme, takım arkadaşına küsme, bir diğer oyunda hile yapma, ağlama, bağırma vb. davranışlar sergiliyor.

Aile her zaman çocuğuna karşı kazanmalı mıdır?

Hayır. Bu kez, çocuğumuzun kendisini yetersiz hissetmesine sebebiyet verebiliriz. O nedenle bu noktada dengeli davranmak, çocuğa fırsat vermek, her iki sonucu da tatması ve sonuçları ile başa çıkabilmesi için alan açmak oldukça önemlidir.

Süreci Yönetmek İçin İpuçları ve Çözüm Önerileri

Bu süreci yönetirken dikkat edilmesi gereken temel noktalar şunlardır:

• Empati Kurmak: Çocuğumuzla empati yapmak ve duygularını anlamak.

• Model Olmak: Sevinmek ve üzülmek durumunda olduğumuzda çocuğumuza makul bir model olmak.

• Sürece Odaklanmak: Oyundan keyif alması ve bir şeyler öğrenmesi adına fırsat vermek.

• Hata Yapma Özgürlüğü: Hata yapmasına izin vermek.

• Kıyaslamadan Kaçınmak: Sosyal medya veya interneti baz alarak çocuğumuzu hiçbir çocuk ile kıyaslamamak.

Ev İçin Bir Öneri: Oyun Sözleşmesi

Evinizde, kaybetmeye asla tahammül edemeyen bir birey var ise (çocuk ya da yetişkin), kendi aranızda bir sözleşme yaparak, genel oyun kuralları belirleyebilir, bunu görünür bir yerde konumlandırabilir ve aksi bir durum olduğunda maddeleri birbirinize hatırlatabilirsiniz.

Ne diyoruz? ÖNEMLİ OLAN KAZANMAK DEĞİL, EĞLENMEKTİR! ☺

Psk. Ceyda ÜLKER