03 Aralık Dünya Engelliler Günü: Farklıyız Ama Aynıyız

Yazıma, “Her insan bir engelli adayıdır.” ve “En büyük engel, sevgisizliktir.” cümleleri ile başlamak istiyorum. Hepimiz bu cümleleri muhakkak duyduk; fakat bugün, bu sözler üzerine belki biraz daha derinlemesine düşünebiliriz.

Engel Kavramına Bakış Açımız

Engel kelimesinin anlamına baktığımızda, bir işin gerçekleşmesini önleyen neden, bir işi yapılamaz duruma sokan şey gibi tanımlarla karşılaşırız. Peki, engelli olarak tabir edilen bireyler, gerçekten bizlerin yaptıklarını yapamıyorlar mı?

Bu sorunun cevabı, kişinin sahip olduğu farklılığa bağlı olarak değişkenlik gösterecektir. İşte tam da bu noktada, kişinin gerçekleştiremediği duruma “engeli var” demek yerine, “farklı bir ihtiyacı var” şeklinde bakış açımızı değiştirebilir ve geliştirebiliriz.

Her Birey Biriciktir

Hepimiz dünyaya, ailemizden aldığımız genlerle ve annemizin hamilelik sürecinde maruz kaldığı fiziksel ve duygusal durumlarla şekillenerek geliriz. Bu nedenle her birey biriciktir.

Herhangi bir farklılığa sahip olmak, özel gereksinimimizin bulunması ya da bir engelimizin olması, bizim biricik olduğumuz gerçeğini değiştirmez. Bizleri biz yapan, kendimize özgü özelliklerimizdir.

Farklılıklarla Birlikte Yaşamak

Bu özellikler bazen fiziksel, bazen ruhsal temelli olabilir ve toplumda “normal” olarak kabul edilenden farklı görülebilir. Bu farklılıklar doğuştan olabileceği gibi, yaşam süreci içerisinde de ortaya çıkabilir.

Bu nedenle farklılığı olan bireylere daima empatik bir yaklaşım sergilemeliyiz. Empatiyi yalnızca hissetmek yeterli değildir; aynı zamanda davranışlarımızla da göstermeliyiz.

Empatiyi Nasıl Gösterebiliriz?

• Bireylere her alanda fırsat tanıyarak
• Fiziksel ya da ruhsal durumlarına dair önyargılı olmadan
• Şaşkınlık, üzüntü ya da merak duygularımızı abartmadan
• Birey, özel durumu hakkında konuşmak istemediğinde onu zorlamayarak

Çocuklar ve Toplumsal Farkındalık

En önemlisi ise, bugünün küçükleri olan çocuklarımızı, yarının bilinçli büyükleri olarak bu konuda bilgilendirmeli ve farkındalık sahibi bireyler olarak topluma kazandırmalıyız.

Unutmamalıyız ki çocuklar, hayatı ve hayat içinde yaşanan olayları büyük ölçüde bizlerin bakış açısıyla değerlendirir. Biz farklılığı olan bireylere nasıl yaklaşırsak, çocuklarımız da aynı yaklaşımı benimser.

Bu nedenle her zaman hatırlamalıyız: Farklıyız ama aynıyız.

Ceyda Ülker
Psikolog & Oyun Terapisti